Raporty giełdowe, PIT-8C i DAC8 – co jest informacją dla podatnika, a co dla urzędu?

Jeśli inwestujesz na tradycyjnych giełdach kapitałowych lub na giełdach kryptowalutowych, bardzo szybko trafisz na trzy pojęcia: raport z giełdy, PIT-8C i DAC8. Problem w tym, że często są one traktowane jako synonimy. A to poważny błąd.

Każde z tych 3 rzeczy pełni zupełnie inną funkcję. I co ważniejsze, zawiera zupełnie inne informacji. Dla podatnika oznacza to jedno: brak zrozumienia różnic może prowadzić do błędnego rozliczenia podatkowego. Dlatego wyjaśniamy, co oznacza każde z pojęć i jakie informacje są przekazywane do urzędu skarbowego, a jakie do inwestora.

Do czego służy raport z giełdy kryptowalut

Raporty generowane przez giełdy kryptowalut (np. Binance, Kraken, Coinbase) zawierają historię Twoich transakcji: zakupów, sprzedaży, prowizji czy transferów między portfelami. Na pierwszy rzut oka wygląda to jak gotowe rozliczenie. W praktyce – to tylko dane wejściowe. Dlaczego?

Bo kryptowalutowy raport giełdowy najczęściej:

• nie uwzględnia polskich zasad podatkowych,
• nie rozróżnia poprawnie zdarzeń (np. transfer vs sprzedaż),
• może nie obejmować wszystkich operacji (np. z innych giełd lub portfeli).

Przykładowo, wymiana BTC na ETH jest raportowana agregatowo, bez wskazania, czy to zbycie wg art. 17 ust. 1f ustawy o PIT. A to prowadzi do błędnego sumowania transakcji crypto-to-crypto jako dochodu. W efekcie raport z giełdy to co prawda dość przydatne narzędzie do rozliczenia transakcji kryptowalutowych, ale wymaga interpretacji i odpowiedniego przeliczenia.

Dodatkowo trzeba pamiętać, że raport obejmuje tylko aktywność na danej platformie, pomijając transakcje z innych giełd, portfeli sprzętowych (self-custody) czy DeFi, co uniemożliwia pełne rozliczenie bez ręcznego scalania historii.

Kto dostaje deklaracje PIT-8C

PIT-8C to informacja o dochodach z kapitałów pieniężnych (np. z giełdy, zbycia akcji, udziałów), którą wystawiają biura maklerskie lub instytucje finansowe niebędące płatnikami podatku.

Inwestor, które występuje w roli podatnika, otrzymuje jeden egzemplarz do własnego rozliczenia w PIT-38, a biuro maklerskie lub inna instytucja finansowa zobowiązana do wystawiania PIT-8C przesyła elektronicznie drugi egzemplarz do urzędu skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania inwestora. To powoduje, że administracja skarbowa ma informacje podatkowe z rynku kapitałowego służące do obliczenia podatku.

Trzeba przy tym pamiętać, że inwestor ma obowiązek rozliczyć PIT-8C poprzez wypełnienie deklaracji PIT-38. Formularz PIT-8C służy podatnikowi jako podstawa do zeznania. Chociaż urząd ma kopię do kontroli, to nie przygotuje za podatnika kompletnego zeznania podatkowego. Może co najwyżej wezwać do złożenia wyjaśnień dlaczego inwestor nie wysłał do skarbówki deklaracji PIT-38, skoro otrzymał deklarację PIT-8C.

Co ważne, zagraniczne giełdy kapitałowe nie mają obowiązku wystawiania PIT-8C. W tym wypadku otrzymasz jedynie raporty giełdowe. Na ich podstawie musisz samodzielnie opodatkować dochód z zysków kapitałowych. Natomiast w przypadku transakcji kryptowalutowych nigdy nie było obowiązku wysyłania przez giełdy deklaracji PIT-8C.

Co zmienia dyrektywa DAC8

Chociaż dyrektywa DAC8 pojawia się głównie w kontekście końca anonimowości przy wymianie walut wirtualnych, to ma też wpływ na tradycyjny rynek kapitałowy. Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują przepisy, które wprowadzają konieczność wymiany informacji pomiędzy organami administracji skarbowej w krajach UE.

Fiskus w każdym z krajów Unii Europejskiej będzie otrzymywał informację m.in. o aktywach finansowych, jakimi obracają inwestorzy na europejskich giełdach, zarówno tych tradycyjnych, jak i kryptowalutowych.

To oznacza, że skarbówka będzie wiedzieć jaki przychód osiągnął dany podatnik na zagranicznych giełdach papierów wartościowych. Więc pomimo tego, że podmioty zagraniczne nie wystawiają informacji PIT-8C, to polskie organy podatkowe będą uzyskiwać dane o transakcjach, które miały miejsce za granicą.

Taka automatyczna wymiana informacji podatkowych powoduje, że trzeba się jeszcze bardziej przyłożyć do prawidłowego rozliczenia zagranicznych dochodów kapitałowych. Dzięki dyrektywie DAC8 urząd skarbowy od 2026 roku będzie miał do dyspozycji więcej danych o inwestycjach podatników. Więc bez problemu wyłapie wszelkie nieścisłości w rocznym zeznaniu podatkowym dotyczącym zysków kapitałowych.