Wyrok WSA w Łodzi a 15% CIT od wypłat z fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna to coraz popularniejsze narzędzie sukcesyjne w Polsce, które pozwala na uporządkowanie majątku rodzinnego i zabezpieczenie interesów najbliższych. Jednak wokół opodatkowania fundacji rodzinnych wciąż narasta wiele pytań.

Jednym z nich jest kwestia podatku CIT przy likwidacji fundacji i zwrocie środków fundatorowi lub beneficjentom. Odpowiedzi na te wątpliwości dostarcza niedawny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (sygnatura akt I SA/Łd 737/23 z 28 listopada 2023 roku).

Co orzekł WSA w Łodzi w sprawie podatku CIT od fundacji rodzinnej

Sąd rozstrzygał, czy fundacja rodzinna musi zapłacić 15% CIT od zwracanych środków pieniężnych, które pierwotnie zostały wniesione przez fundatora przy jej zakładaniu, w przypadku likwidacji fundacji. Kluczowe było ustalenie, czy całość wypłacanych środków podlega opodatkowaniu, czy też możliwe jest pomniejszenie podstawy opodatkowania o wartość majątku wniesionego przez fundatora.

WSA w Łodzi potwierdził, że w momencie likwidacji fundacji rodzinnej i zwrotu środków fundatorowi lub beneficjentom, fundacja rzeczywiście jest zobowiązana do zapłaty 15% podatku CIT. Jednak – i to jest bardzo ważne – podstawę opodatkowania można pomniejszyć o wartość majątku, który został wniesiony do fundacji przez fundatora.

Oznacza to, że jeżeli fundator przekazał do fundacji 1 mln zł, a przy likwidacji wypłacane jest 1,3 mln zł, to podatek należy się jedynie od 300 tys. zł. W rezultacie opodatkowaniu podlega tylko nadwyżka ponad tę wartość. To podejście chroni fundatorów przed podwójnym opodatkowaniem tych samych środków.

Sąd potwierdził, że podstawę opodatkowania można pomniejszyć o wartość podatkową wniesionego mienia – dokładnie tak, jak przewiduje art. 24q ust. 3 i 4 ustawy CIT.

Wyrok WSA w Łodzi w sprawie fundacji rodzinnej – potwierdzenie korzystnej linii

Drugi wyrok (sygn. akt I SA/Łd 768/23), wydany tego samego dnia, dotyczył niemal identycznej sytuacji. Fundator wniósł do fundacji rodzinnej środki pieniężne (w tym przypadku aż 15 mln zł) i pytał, czy przy likwidacji fundacja może pomniejszyć podstawę opodatkowania o wniesione środki. Dyrektor KIS w interpretacji stwierdził, że nie – uznał, że środki pieniężne nie mogą być uznane za koszt podatkowy i nie pomniejszają przychodu fundacji przy likwidacji.

Sąd jednak nie zgodził się z fiskusem i uchylił tę interpretację. W uzasadnieniu wyroku WSA wprost stwierdził, że nie można opodatkowywać zwrotu środków, które zostały już raz opodatkowane u fundatora. Skoro fundacja rodzinna zwraca majątek przekazany przez fundatora, to opodatkowaniu powinna podlegać wyłącznie nadwyżka ponad wartość wniesioną. WSA powołał się na literalne brzmienie przepisów oraz na cel ustawy o fundacjach rodzinnych – czyli wspieranie sukcesji, a nie nakładanie barier podatkowych.

Wypłaty do beneficjentów w trakcie działania fundacji rodzinnej

Wyrok WSA w Łodzi to dobra wiadomość dla osób, które planują sukcesję z wykorzystaniem fundacji rodzinnej. Pozwala on na efektywne rozliczenie podatku CIT w momencie likwidacji fundacji, chroniąc majątek rodzinny przed podwójnym opodatkowaniem.

Warto jednak pamiętać, że wypłaty na rzecz beneficjentów w trakcie działania fundacji wciąż podlegają 15% CIT bez możliwości pomniejszenia podstawy opodatkowania, bo nie można tu pomniejszyć podstawy opodatkowania o wartość wniesionego majątku.