Freelancer bez działalności gospodarczej – czy to możliwe?

Wielu początkujących freelancerów zastanawia się, czy można działać na własny rachunek bez zakładania firmy. To pytanie pada często, zwłaszcza wtedy, gdy ktoś stawia pierwsze kroki jako copywriter, grafik czy programista. Sprawdźmy, jakie są realne opcje i kiedy warto pomyśleć o własnej działalności gospodarczej.

Czy freelancer musi mieć firmę?

Freelancer niekoniecznie musi prowadzić działalność gospodarczą. Przed takimi osobami otwiera się cały wachlarz różnych możliwości. Z oczywistych względów odpada tu umowa o pracę, bo taka forma zatrudnienia kłóci się z definicją freelancu. Wyjątkiem będzie szukanie zleceniodawców już po godzinach pracy. W takim przypadku etat może dać pewną przewagę przy wyborze sposobu rozliczeń, ale o tym powiemy przy okazji analizy opłacalności umów zlecenie.

Skoro padło słowo zlecenie, to trzeba powiedzieć, że freelancer bez firmy może działać w oparciu o umowy cywilnoprawne, takie jak umowa zlecenie czy umowa o dzieło. Działalność freelancerska jest też możliwa na podstawie działalności nierejestrowanej, ale tutaj trzeba pamiętać o limicie przychodów.

Czy freelancerowi opłaca się umowa o dzieło?

Umowa o dzieło bywa bardzo korzystna, zwłaszcza dla copywriterów czy grafików, gdzie efekt pracy można jasno określić. Zaletą jest niskie obciążenie składkami, bo brak jest składek ZUS, płaci się tylko podatek dochodowy. Dodatkowo w większości przypadków przy przeniesieniu praw autorskich można zastosować 50% kosztów uzyskania przychodu, co znacząco obniża należny podatek.

Pewnym minusem umów o dzieło jest brak składek na emeryturę i ubezpieczenie zdrowotne. Warto też pamiętać o ograniczeniach w przypadku długofalowej współpracy z jednym klientem, bo istnieje ryzyko zakwestionowania tego typu umów przez ZUS.

Czy freelancer może mieć tylko umowy zlecenie?

Może, choć nie zawsze to się opłaca. Umowa zlecenie sprawdza się przy stałej współpracy, gdy nie da się jasno określić efektu końcowego. Jednak taka umowa wiąże się z obowiązkowymi składkami ZUS, chyba że masz już inne tytuły do ubezpieczeń, np. etat na którym zarabiasz co najmniej minimalną krajową.

Dla młodych do 26. roku życia umowa zlecenie jest bardzo korzystna, nie płaci się tu podatku dzięki uldze dla młodych. A jeśli masz status ucznia lub studenta, to do 26. roku życia obejmuje Cię zwolnienie ze składek ZUS. Dzięki temu kwota brutto z umowy zlecenie trafi w całości na Twoje konto. Jednak dla starszych freelancerów koszty składek mogą mocno obniżyć wynagrodzenie „na rękę”.

Przykłady kosztów dla freelancera na działalności gospodarczej

Gdy zdecydujesz się na własną firmę, możesz rozliczać w kosztach np.:

• telefon,
• komputer,
• książki branżowe,
• szkolenia i kursy online,
• subskrypcje (np. Canva, ChatGPT, Adobe),
• opłaty za księgowość (w tym księgowość online),
• wydatki na marketing (np. reklamy na Facebooku).

Jeśli jako formę opodatkowania wybierzesz zasady ogólne lub podatek liniowy, to takie wydatki obniżą Twój podatek. Warto pamiętać, że przy JDG jako formę opodatkowania możesz wybrać też ryczałt. Taki wybór będzie korzystny jeśli masz mało kosztów własnych. Formę opodatkowania najczęściej wybiera się podczas zakładania działalności gospodarczej. Własna działalność daje elastyczność, jeśli chodzi o wybór sposobu opodatkowania.

Jak rozliczać freelancing na przykładzie copywriterów

Copywriterzy mogą działać na kilka sposobów:

• na umowę zlecenie,
• na własnej JDG, wystawiając faktury,
• w ramach działalności nierejestrowanej (do limitu przychodów),
• na umowę o dzieło (z 50% KUP przy przeniesieniu praw autorskich).

Największa swoboda i możliwość rozwoju to własna działalność. W większości przypadków daje możliwość rozliczania kosztów. Dodatkowo JDG pozwala budować markę i współpracować z większymi firmami.

Jednak na początek, przy małej liczbie zleceń, nie musisz od razu zakładać firmy. Warto indywidualnie przeanalizować swoją sytuację, liczbę klientów i oczekiwane przychody.

Działalność freelancerska jako alternatywa dla firmy

Bycie freelancerem może być świetnym sposobem na życie. Czy to po godzinach pracy, czy na pełny etat. Co ważne, nie zawsze trzeba od razu założyć działalność gospodarczą. Jednak w niektórych przypadkach będzie to opłacalne.

Ubezpieczenie społeczne wcale nie musi być drogie, bo można skorzystać z ulg. Na początku pomocna będzie Ulga na start, gdzie nie trzeba odprowadzać składek społecznych. Potem z pomocą przyjdzie preferencyjny ZUS.

Przy jednoosobowej działalności gospodarczej warto pomyśleć o tym, żeby zlecić biuru rachunkowemu prowadzenie księgowości. Dzięki temu nie trzeba samemu wnikać w gąszcz przepisów, a zaoszczędzony czas można przeznaczyć na inne, przyjemniejsze sprawy. Jeśli chcesz zakładać własną działalność, to zgłoś się do nas, a pomożemy Ci w rozliczeniach z ZUS i urzędem skarbowym.