Opodatkowanie marynarzy

Praca na morzu może przyprawić o podatkowy zawrót głowy. Ostatnie zmiany w przepisach sprawiły, że rozliczenia marynarzy są bardziej skomplikowane niż kiedykolwiek wcześniej. Jeśli pływasz pod obcą banderą albo rozliczasz marynarzy w swojej firmie, to koniecznie sprawdź, na co musisz uważać od 2025 roku.

Zasady opodatkowania marynarzy pływających pod obcą banderą

Praca na statkach pod obcą banderą to codzienność dla wielu polskich marynarzy. Jednak od wyboru bandery i kraju rejestracji statku zależy to, jak będą wyglądały obowiązki podatkowe w Polsce. W ostatnich latach zasady mocno się zmieniły. I niestety nie na korzyść dla marynarzy.

Najważniejszą sprawą jest umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania (UPO). Jeśli kraj, pod którego banderą pływa marynarz, ma podpisaną z Polską UPO, to marynarz może uniknąć podwójnego opodatkowania. Ale wyłącznie pod warunkiem, że zapłaci tam podatek i ma na to dokumenty. W przeciwnym razie polski urząd skarbowy może zażądać podatku w pełnej wysokości.

Dokumentacja to podstawa. Niezbędne są umowy, zaświadczenia o liczbie dni spędzonych na morzu, dokumenty potwierdzające zapłatę podatku oraz dane armatora. Bez tego rozliczenie w Polsce na korzystnych zasadach może być niemożliwe.

Standardowe zasady dla marynarzy to rozliczenie się według skali podatkowej. Oznacza to 12% podatku dla dochodu nie przekraczającego 120.000 zł w roku podatkowym oraz 32% podatku dla nadwyżki ponad 120 tys. zł dochodu w ciągu roku.

Sposób obliczenia podatku dla marynarzy

Marynarz, który jest polskim rezydentem podatkowym i uzyskuje przychody z pracy wykonywanej na statku, którego właścicielem jest przedsiębiorstwo z efektywnym zarządem w raju podatkowym, musi zapłacić w Polsce podatek dochodowy od swoich zarobków uzyskanych od tego armatora.

Do wyliczenia należnego podatku będzie miała zastosowanie metoda proporcjonalnego zaliczenia. Oznacza to odliczenie podatku zapłaconego za granicą, o ile taki podatek został tam zapłacony, a marynarz ma dokumenty potwierdzające zapłatę podatku.

W takiej sytuacji podatek dla marynarza trzeba wyliczyć według skali podatkowej obowiązującej w Polsce. Od takiego wyliczenia trzeba odliczyć kwotę podatku zapłaconego w kraju armatora. Jednak często taki podatek albo nie jest wcale płacony, albo nie ma na to stosownych dokumentów. Wtedy całość zarobków marynarza podlega opodatkowaniu w Polsce.

Trzeba przy tym pamiętać, że marynarze są zobowiązani do wpłacania zaliczek PIT w Polsce do urzędu skarbowego właściwego według ich miejsca zamieszkania. Takie zaliczki trzeba wpłacać do 20 dnia miesiąca po miesiącu, w którym marynarz wrócił z rejsu do Polski lub po miesiącu, w którym będąc już w Polsce uzyskał dochód z tytułu pracy na morzu. Takie zaliczki będą rozliczone w rocznym zeznaniu podatkowym składanym do końca kwietnia każdego roku.

Nowa lista rajów podatkowych od 2025 roku

Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje zaktualizowana lista krajów uznawanych przez polski fiskus za tzw. raje podatkowe. Z listy znika Andora, ale nadal jest tam aż 25 państw. W tym popularne bandery, jak Bahamy czy Panama. Jeśli armator pochodzi z kraju z tej listy, to nie można skorzystać z ulgi abolicyjnej, a rozliczenie podatku w Polsce staje się obowiązkowe i zazwyczaj znacznie mniej korzystne.

Ulga abolicyjna i zwolnienie z podatku dla marynarzy

Ulga abolicyjna pozwala zredukować podatek w Polsce. Jednak będzie to możliwe tylko wtedy, gdy podatek będzie zapłacony za granicą. Dodatkowo kraj armatora nie może znajdować się na liście rajów podatkowych. Jeśli statek pływa pod banderą kraju bez UPO lub kraju z listy rajów podatkowych, to ulga nie przysługuje.

Oto pełna lista rajów podatkowych obowiązująca od 2025 roku:

1. Anguilla – Terytorium Zamorskie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,
2. Antigua i Barbuda,
3. Saint-Maarten, Curacao – kraje wchodzące w skład Królestwa Niderlandów,
4. Królestwo Bahrajnu,
5. Brytyjskie Wyspy Dziewicze – Terytorium Zamorskie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej,
6. Wyspy Cooka – Samorządne Terytorium Stowarzyszone z Nową Zelandią,
7. Wspólnota Dominiki,
8. Grenada,
9. Sark – Terytorium Zależne Korony Brytyjskiej,
10. Hongkong – Specjalny Region Administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej,
11. Republika Liberii,
12. Makau – Specjalny Region Administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej,
13. Republika Malediwów,
14. Republika Wysp Marshalla,
15. Republika Mauritiusu,
16. Księstwo Monako,
17. Republika Nauru,
18. Niue – Samorządne Terytorium Stowarzyszone z Nową Zelandią,
19. Republika Panamy,
20. Niezależne Państwo Samoa,
21. Republika Seszeli,
22. Saint Lucia,
23. Królestwo Tonga,
24. Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych – Terytorium Nieinkorporowane Stanów Zjednoczonych,
25. Republika Vanuatu.

Od 2024 roku możliwe jest zwolnienie z PIT dla marynarzy. Jednak dotyczy ono wyłącznie pracy na statkach pod banderą UE/EOG i to tylko wtedy, gdy marynarz przepracuje co najmniej 183 dni na morzu w roku podatkowym. Praca pod banderą spoza UE/EOG nie daje już takiego zwolnienia.